Nieuws

‹ vorige Terug naar lijst ^ volgende ›

  • Het vrouwenhart: Hoezo anders?

    Het vrouwenhart: Hoezo anders?

    HuisartsenService, 06 augustus 2019

    Als cardioloog met een bijzondere interesse in vrouwen en hart en -vaatziekten kunnen we in deze editie natuurlijk niet voorbij gaan aan het feit dat vrouwenharten ‘anders’ zijn dan mannenharten. In de literatuur zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen een veelbesproken onderwerp. Afhankelijk van de bron berust dit verschil op de samenstelling van onze chromosomen, de afkomst van verschillende planeten of op het vermogen om kaart te lezen, in te parkeren of kleuren te zien. Op deze lijst mag nu ook de sterfte aan hart en vaatziekten worden opgetekend. Helaas overlijden er momenteel meer vrouwen dan mannen aan de gevolgen van hart- en vaatziekten. Zorgwekkend, omdat nog steeds veel mensen hart- en vaatziekten zien als een mannenkwaal. Ik houd me nu al zo’n 15 jaar bezig met de verschillen tussen mannen en vrouwen als het gaat om hart- en vaatziekten. Een belangrijke bevinding is dat het proces van aderverkalking vaak anders verloopt. Mannen hebben vaker obstructief coronairlijden met een inspannings- gebonden klachtenpatroon. Bij vrouwen is er vaak een diffuse atherosclerose over het gehele cardio(micro)vasculaire vaatbed. Dit kan leiden, tevens onder invloed van wisselende hormoonspiegels en stress, tot spasmen van de (kleine) kransslagaders met angina pectoris klachten als gevolg. Deze klachten zijn niet perse inspanningsgebonden, waardoor deze vrouwen al snel het label ‘atypische klachten’ krijgen. Na meer dan duizend vrouwen te hebben gezien en gehoord met vaatspastische angina pectoris kan ik je vertellen dat daar een heel ‘typisch’ klachtenpatroon bij hoort. Deze vrouwen klagen over druk op de borst of pijn tussen de schouderbladen vaak na inspanning of een stressvolle dag. Ze hebben het gevoel dat hun BH te strak zit, alsof ze in een harnas zitten en niet goed kunnen doorzuchten. Het afwijkende klachtenpatroon in combinatie met het vaak niet vinden van obstructief vaatlijden bij de cardioloog, zorgt voor een retour huisarts met ontslagdiagnose: klachten niet cardiaal, onderbehandeling, progressie van het (microvasculaire) atherosclerotisch proces, toename klachten en in het ergste geval ischemie met een dodelijke ritmestoornis tot gevolg. Door het niet onderkennen van een cardiaal probleem bij niet obstructief vaatlijden begint de vaak menopausale vrouw een zoektocht in het medisch circuit naar de oorzaak van haar klachten. Niet nodig; goede uitleg over de aard van de klachten, adequate preventieve therapie, bloeddrukbehandeling, ace-remmers en statines hebben een gunstig effect op het endotheel, evenals sporten en gezonde voeding waardoor klachten afnemen. In 2005 werd het eerste ‘Hart Alarm’ voor vrouwen afgegeven door de Nederlandse Hartstichting. We zijn nu bijna vijftien jaar verder. Vorige week zat ik bij een bijeenkomst met onze beroepsvereniging ZONMW en de Nederlandse Hartstichting om de richtlijnen aan te passen. Het is een lange weg. In de tussentijd probeer ik bewustzijn op dit gebied te vergroten door boeken te schrijven. Binnenkort sta ik in het theater met een interactieve vrouwenhartshow in De La Mar in Amsterdam. Komt allen, ook voor zorgprofessionals verplichte kost.    Janneke Wittekoek is cardiologe, gezondheidswetenschapper en oprichtster van de HeartLife Klinieken in Utrecht. Ze is gespecialiseerd in het vrouwenhart en biedt cardiologisch zorg altijd in combinatie met leefstijlbegeleiding.