Column Frans-Joseph Sinjorgo: Ontnemerschap

‹ vorige Terug naar lijst ^ volgende ›

Lees hier de nieuwste column uit ons magazine HuisartsenService

Veel leesplezier , en als u wilt reageren , graag !

Dit kan via ons email adres , info@huisartsenservice.nl of op twitter @Huisartsenserv

 

 

 

 


Ontnemerschap , Editie 2015- 2

Arthur Miller hield ons in 1949 op fenomenale wijze de spiegel voor. Zijn klassieker, ?De dood van een handelsreiziger?, gold indertijd als waarschuwing voor de perversiteiten die ons economisch maatschappelijk systeem voor ons verborgen houdt. Een systeem waarin wij door dromen gedreven, keer op keer uitgaan van het feit dat alles beter wordt. Gelijk de hoofdrol speler (Willy Loman) in Millers toneelstuk, willen wij altijd het beste voor onze nazaten en blijven wij halsstarrig geloven in een betere en zonnige toekomst. Doordat het gezond eigen verstand, het zelden van door anderen aangereikte dogma?s, kennis en visie wint, tuinen wij keer op keer in de valkuil van de verleiding. Zoals bekend zijn alleen onze banken, beurzen en verzekeraars hier goed mee! Om onze dromen te kunnen verwezenlijken, leven wij dan ook vaak op afgedwongen afbetaling.

 

Daar tegenover staat dat wanneer de droom van een beter leven er niet zou zijn, wij ook niet zo hard zouden werken. Wij allen jagen kost wat kost onze doelen na en streven naar het hoogst haalbare. Dat is wat de hoop in ons levend houdt, de ondernemers kenmerkt en waar de ?nieuwe zorg? het in de toekomst van moet gaan hebben. Dat onze zorgwereld sinds 2006 niet voor de normale wereld onder doet behoeft geen uitleg. De Zusters Immaculata van liefde en barmhartigheid, zijn de afgelopen decennia vervangen door bedrijfskundig hoog opgeleide clustermanagers, waarbij onze hard werkende medici meer en meer het onderspit delven in een bureaucratisch woud van wetten en regels. Daarnaast zijn ze van bepalende factor binnen het systeem, afgegleden zijn tot zwijgers in dienst van het systeem.

 

Ook binnen de moderne gezondheidszorg zijn we allemaal handelsreizigers, die als levende motortjes van het kapitalisme, niet anders kunnen doen dan in de rechtvaardigheid van het systeem geloven, zelfs al kost het ons uiteindelijk onze gezondheid en de relatie met onze omgeving! Net als Willy Loman, blijven wij dromen en geloven in betere tijden. Om de bizarheid van het systeem nog iets te accentueren wil ik u dan ook mijn eigen zwakte niet onthouden. Tegenwoordig beschik ik namelijk zelf over een visitekaartje, waarop naast mijn liederlijke voornaam de loze kreet, ?zorgondernemer? als beroep vermeld staat. ?De ?succesvolle? Loek Winter noemt zich zo, dus ik ook!? moet ik bij een goed glas wijn, hebben gedacht!

 

Begin april mocht ik als ?zorgondernemer? na een zeven jaar durend debat met het systeem, eindelijk een ?klein en bescheiden? triomfgebaar maken. Ik zeg ?klein?, omdat ik na alle opgelopen schade niet meer echt ?groots? durf te denken. Tragisch genoeg leggen wij ons dan ook meer en meer neer bij Millers boodschap, ?De realiteit van het leven is niet zo groots en meeslepend als dat wij zouden willen?. Wanneer het systeem ons het ondernemerschap ontneemt, mag je wat mij betreft dan ook spreken van ontnemerschap in de zorg! Recent nam een bevriende arts mij na afloop van een spreekbeurt even apart. Hij zei ?Frans-Joseph, op jouw visite kaartje staat zorgondernemer, ik zou dat veranderen in zorgontwikkelaar. Ondernemerschap wordt geassocieerd met geld verdienen en die suggestie werkt contra productief ten aanzien van jouw droom.? ?Prima, zal ik doen!?, antwoordde ik en droomde rustig verder over mijn ideale betaalbare zorgwereld, waar Zuster Immaculata (Gerard Reve) weer aan het roer staat.

Achteruitstrevend dwars denken voor het behoud van innovatie , Editie 2015-1

Wanneer de gedachte ?Vroeger was alles beter!? begint te overheersen, word je vandaag de dag al snel als een door valse sentimenten gedreven oude sukkel gezien! Het verleden als ideaalmodel boven de tegenwoordige tijd verheffen, is not done. Het gevestigde establishment zal je onderuit halen en voor je het weet sta je te boek als ?dappere? dwars denker.

 

Onze ?volksfilosoof? Bas Haring pleit voor het dwars denken echter voor meer erkenning van het tegengestelde denken. Ons kuddegedrag is volgens Haring geen garantie, dat je met het algemene denken altijd op de goede weg zit. Sterker, het herbergt vaak meer iets verontrustends dan geruststellends!

Dat dwars denken ook binnen de eerstelijn krachtig opgang maakt, zag ik laatst bij Big Move, die de eigen kracht en de wil van de patiënt in de zorg centraal zet. Gezondheidsverbetering vanuit eigen wil en motivatie werkt immers beter dan wanneer een autoriteit dat voorschrijft. Klinkt logisch, en werkt ongetwijfeld probaat wanneer het zorglandschap over een gezond klimaat beschikt. Door het huidige afbraakbeleid echter, wordt zowel het vertrouwen als het zelfvertrouwen, eerder in de kiem gesmoord dan dat het breed kan worden uitgezaaid.

 

Recent had ik een gesprek met medewerkers van een farmaceutisch bedrijf. Dit bedrijf is bezig met de introductie van NOAC?s in Nederland. NOAC?s mogen alleen in de tweede lijn voorgeschreven worden en gezamenlijk kwamen we tot de conclusie, dat hierdoor een groot deel van de patiënten in de eerstelijn (al helemaal met de steeds strengere en kostengedreven verzekeraars), deze nieuwe medicatie niet kan krijgen. Wat kunnen/moeten zij ten aanzien van hun NOAC doen om de eerstelijn meer naast in plaats van onder de tweedelijn te krijgen? Met heimwee dacht deze oude sukkel aan vroeger!

 

Hoge doses H2-receptor antagonisten en de nog sterkere protonpompremmers, werden in dialoog zowel door de specialisten als (innovatieve) huisartsen voorgeschreven. Door de open houding van de huisarts en de daaruit voortvloeiende talloze positieve ervaringen voor de innovaties uit die tijd, zijn het nu zelfs ?over the counter? producten geworden en dragen deze middelen nog steeds bij aan het beter betaalbaar houden van de farmaceutische zorg. De eerstelijn wordt vandaag de dag meer en meer met handen en voeten gebonden aan wetten, regels, standaarden en protocollen, waardoor feitelijk de innovatief denkende huisarts in zijn doen en laten wordt geremd. Nu de huisarts ten aanzien van de NOAC-innovatie min of meer buitenspel staat en tegen zijn zin op de reservebank zit, voorspel ik dat deze innovatie in de toekomst niet de kansen krijgt, die in het belang zijn van verbetering van de (ouderen)zorg, die nodig zijn om tot volle wasdom te komen. 

 

Met de innovatietheorie van Rogers in het achterhoofd zul je mij niet horen zeggen dat de huisarts in 20 jaar tijd van innovator tot delate majority is afgeleden.

Wel vraag ik mij af of de huisarts in de nabije toekomst nog een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van betere en betaalbare farmaceutische zorg. Misschien iets om eens lekker over te dwars denken. Het gevestigde establishment zal dit niet voor jullie doen!

Efficiency, Editie 2014-1

Als gepassioneerd supporter van de Nederlandse zorg zweer ik in zowel goede als in slechte tijden mijn club trouw. In weer en wind en bij nacht en ontij tracht ik op mijn eigen wijze de Nederlandse zorg naar nog betere prestaties te stuwen. De lat ligt de komende jaren hoog, misschien wel te hoog. Om onze kwaliteit op peil te houden en om internationaal in de Champions League van de zorg mee te kunnen, zullen wij de tering naar de nering moeten zetten. Loting heeft bepaald dat wij de komende jaren in de poule des doods zitten. Het wordt een kwestie van pompen of verzuipen.

Niemand in het veld is zeker van zijn of haar positie en iedereen, inclusief de patiënt, zal moeten inleveren. Ondanks allerhande doemscenario?s, zal, om te overleven, de zorgkwaliteit verder moeten stijgen, zodat wij allen toch kunnen genieten van betere en betaalbare zorg. De spelers staan voor een onmogelijke opgave, maar gaan er onvoorwaardelijk voor. De aanmoedigingen en goed bedoelde adviezen vanaf de tribune (lees politieke arena) naar de spelers in het veld moeten de zwaar geteisterde ruggen verder doen rechten.  Hou je focus, toon slagkracht, blijf creatief, denk doelmatig en wees efficiënt, werk samen en sta open voor innovatie en veranderingen. Ik geef het je te doen!

Nu is het helaas zo, dat er in het algemeen binnen de zorg altijd sprake is van een zekere weerstand tegen veranderingen. Deze weerstand wordt nog eens versterkt door een zeer moeilijk te behandelen bipolaire zorgstoornis. De daarbij behorende stemmingswisselingen dragen zorg voor het feit, dat er meer passief afwachtend naar elkaar wordt gekeken, dan dat er daadwerkelijk wordt samengewerkt. De terreur aan veranderingen en reorganisaties veroorzaakt daarnaast een gigantische bureaucratie die de ziel van de hele club aantast. Het klassieke lijflied ?Geen woorden maar daden? is vervangen door ?Veel woorden, geen daden?.

Entrepreneurs moet je in de zorg  dan ook met  een lampje zoeken.  Berusting en de onmacht domineren het zorgveld. Perverse prikkels frustreren de verlangde efficiency en doen het onderlinge wantrouwen in het veld alleen maar toenemen.

Ergo; als gepassioneerd supporter van de Nederlandse zorg zit ik op dit moment voor veel geld, naar een wel heel moeizame wedstrijd van mijn helden te kijken. Ik blijf de spelers hartstochtelijk toejuichen, maar zie dat de ego?s langs de zijlijn domineren. Het uiterst efficiënte en gedroomde tika-taka spel is dan ook ver te zoeken. Faalangst bij de spelers in het veld, veroorzaakt in toenemende mate knikkende knieën. De trots en het vertrouwen van weleer binnen de zorg is veranderd in een chronisch wantrouwen naar elkaar.  Tijd voor een uiterst efficiënte maatregel.  Het wordt tijd voor een nieuwe coach, want ik blijf de spelers trouw, dat is wat ik noem efficiency.

Frans-Joseph Sinjorgo

Een paar apart, Editie 2014-2 thema : arts en apotheek

Begin jaren 80 bivakkeerde ik als geneeskrachtig krijger onder de wapenen van Hare Majesteit. In de tijd dat de Hollanditis huis hield, maakte ik dienstplichtigen en kaderklassen wegwijs over het standpunt van defensie rond de wapenwedloop en de oost/west verhoudingen. Een slimme adjudant die aan zijn talrijke onderscheidingen te zien het leven van al zijn kanten reeds had meegemaakt, ontfermde zich over mijn onrustige geest.

De dagelijkse traditionele begroeting schiep duidelijkheid. ?Goedemorgen, van rijkswege opgedrongen collega,  slechts zes lesuren vallen u ten deel!?. Hierna maakte hij op perfecte wijze met zijn badmintonracket de schermgroet: om 12.00 uur scherp in de sportzaal. Steeds kreeg ik klop, maar hij liet mij verder volledig vrij in mijn denken, doen en laten en controleerde mijn lessen zelden of nooit. Respect, vertrouwen en vrijheid vormden onze samenwerking. Na een half jaar werd ik door de soldatenvakbond uitgeroepen tot meest spraakmakende sergeant van de Nederlandse krijgsmacht! Ik voelde de kritiek op de kazerne over onze samenwerking aanzwellen en vreesde voor mijn baan. De adjudant zei echter helemaal niets en bleef trots achter mij staan. Wanneer wij de week evalueerden, wees hij mij fijntjes op een aantal reviews van rechts georiënteerde publicisten, met de mededeling dat hij benieuwd was naar mijn visie. Op deze wijze hebben wij elkaar ruim twee jaar lang scherp gehouden. De unieke samenwerking maakte van ons  ?een paar apart?.

Vorige maand belde de inmiddels 87-jarige krasse baas mij onverwacht weer op. Leuke columns,12.00 uur? Een bijzondere ontmoeting volgde.

Ik moest aan dit verhaal denken toen het thema van HuisartsenService  ?Arts en Apotheek? bekend werd. Helaas zie ik dat uitgerekend in de zorg het vaak aan respect, vertrouwen en vrijheid ontbreekt, waardoor zaken moeizaam van de grond komen. De ?wij tegen zij? cultuur draagt zorg voor in toenemende mate gespannen (oost/west) verhoudingen. De zorg in Nederland wordt door een eilandencultuur gekenmerkt. Om de eilandgrenzen veilig te stellen bewapent ieder eiland zich tot op het bot met regels, wetten en woorden. Dit regulatoire wapengekletter draagt zorg voor aloude NAVO-strategie van de afschrikking. Samenwerking en innovatie is dan ook ver te zoeken, sterker nog, we staan aan de vooravond van een nieuwe ?wapen? we(t)dloop tegen elkaar.

Gelukkig is er ook binnen de zorg sprake van ?een paar apart?. Binnen de eerstelijn komen de huisarts en de apotheker gelukkig meer en meer op hetzelfde eiland te wonen. Dit paar apart zet in op het bouwen van bruggen en laat de wereld achter zich. De rest van het zorgveld kijkt toe en erkent in de eerstelijn stilaan zijn meerdere! Game set en match voor het paar apart binnen de eerstelijn.

Zorgklimaat verandering op komst , Editie 2013-3

Klimatologen zijn het er unaniem over eens. De klimaatverandering zal het lot van moeder aarde gaan bezegelen. Onze dijken blijken de komende eeuw ruim een  meter te laag. De karakteristieke flora en fauna van ons prachtige polderlandschap wordt de komende eeuw bedreigd door de terugkeer van tropische bijtvissen, insecten en reptielen en zal de purperen heide en het bronsgroen eikenhout  verworden tot een savanne.

Wanneer Nederland u dus lief is, moeten wij vanaf nu alles uit de kast halen om klimaatverandering tegen te gaan. Politieke mastodonten bereikten in Kopenhagen - op wat ze zelf als een historische klimaattop zagen - wederom geen CO2-akkoord! Dankzij klassiek politieke falen, zijn wij gedwongen de fiets te pakken, de heilige koe op stal te laten staan en het milieubewust en biologisch eten te bevorderen. De klimaatverandering is alleen al om deze reden een zegen voor onze gezondheid.

U zult mij om deze reden dan ook niet horen over een gat in de ozonlaag, zure regen of klimaat-hoax. In het belang van het maatschappelijk welzijn gaan wij uit van de goede bedoelingen van onze wetenschappers en politici. Wij missen ten aanzien van het klimaatvraagstuk echter sociale cohesie om de zaak echt goed en structureel aan te pakken.

Om ons landje weer op de rit te krijgen, praten wij sinds Prinsjesdag over de zogeheten participatiemaatschappij. Economisch gezien is de verzorgingsstaat onbetaalbaar geworden, dus je moet wat!  Met behulp van een paar bevriende economen en in samenwerking met het CPB, tovert  de politiek een aantal toch niet te controleren modellen uit de kast, die het gelijk van de verantwoordelijke politici bevestigen. Het lijkt er sterk op, dat klimatologen door de politiek op eenzelfde wijze worden gebruikt om het volk in beweging te krijgen.

Misschien ietwat bizar om te zeggen, maar naar mijn gevoel hebben wij in de zorg met een soortgelijk mechanisme te maken. Of het CPB nu de vergrijzing, de toenemende kosten van innovatie of toenemende vetzucht de schuld geeft; de kosten zijn om wat voor reden ook, niet meer in de hand te houden.

Vanaf 2006 hebben wij marktwerking ingevoerd om liberalisering, ontschotting en samenwerking binnen de zorg te bevorderen. Op een paar uitzonderingen na zijn de schotten nog nooit zo hoog geweest en is oprechte samenwerking ver te zoeken.

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken, dat marktwerking de samenwerking meer tegenwerkt dan bevordert. Wat mij betreft mag het zorgklimaat veranderen. Laten wij beginnen - in plaats van de ego?s van de beleidsmakers die het klimaat bepalen - de patiënt (en niet het geld van de patiënt) centraal te zetten!

Wedden dat dit de samenwerking ten goede komt.

Multimediale gekte , Editie 2013 - 2

Misschien mag ik het niet zeggen, maar bij tijd en wijle ervaar ik de moderne communicatie als een link gebeuren. In mijn somberman denken dreigt er één grote incestueuze community te ontstaan, waarin iedereen alles van elkaar weet, maar niemand iemand echt kent. Ondanks dat de vaderlandse vergadercultuur iets anders doet vermoeden, kijken wij dankzij alle multimediale communicatiemiddelen elkaar steeds minder in de ogen.  

Fysiek PMM?en (praten met mensen) kost maatschappelijk gezien te veel tijd. Tijd is geld en geld bepaalt. Om deze reden, appen, mailen, twitteren, liken en linken we alles wat los en vast zit. Meningen en ideeën knallen wij vaak de wereld in, zonder de impact waar te kunnen nemen.

 

Sinds de uitvinding van de inmiddels klassieke Short Message Service comprimeren wij onze (spreek)taal tot een soort van minimalistisch spijkerschrift.  Afkortingscodes dragen zorg voor een taalgebruik, waarbij een bericht van vier regels tegenwoordig al als te lang wordt gekarakteriseerd. De nieuwe zakelijkheid heet dat in jargon. Een goed gesprek wordt negen van de tien keer afgesloten met; ?Bedankt, erg interessant, maar zet het voor de zekerheid nog even kort op de mail dan zal ik het  intern bespreken?? Lekker efficiënt, zeg gewoon wat je vindt! Onderzoek leert ons, dat vandaag de dag de mens slechts 35% van de dagelijkse binnenkomende multimediale berichtenstroom direct leest en verwerkt. De resterende 65% volgt later en beland op een digitale stapel om in de vergetelheid te geraken. Ergo, de mensheid heeft in het digitale tijdperk moeite het overzicht te bewaren. Het directe gevolg is meer krommunicatie dan communicatie.

 

De honger naar meer kennis vanuit de ogenschijnlijk onbegrensde mogelijkheden en het toenemende gebruikersgemak van de multimedia, dwingen ons constant op zoek te blijven gaan naar verdere verbetering en meer verdieping. We moeten met onze tijd meegaan en kunnen niet meer terug. Het tempo is moordend en in de ongebreidelde overlevingsdrang van het mensdom, kreunen en steunen steeds meer mensen onder het juk van de moderne tijd. Dat de digitale slavernij ook zo haar tol eist en ons voor bizarre zorgdilemma?s stelt wordt pijnlijk duidelijk.

 

Feitelijk waren in de jaren ?90 trendy diagnoses zoals duimbasisartrose, muisarmen en telefoonellebogen, de eerste vege tekenen dat wij ons geen raad wisten met de veranderende werkdruk. Arbodiensten rezen op dat moment als paddenstoelen uit de grond en miljoenen guldens zijn er over de ergo(eco)nomische balk gesmeten, zonder dat een causaal verband met de door de opkomende digitalisering gestreste psyche werd gelegd. Nadat alle ergonomische aanpassingen die er te bedenken waren voor veel geld waren doorgevoerd, heeft de muisarm van toen inmiddels plaats gemaakt voor een uitbraak van wat men tegenwoordig infobesitas en nomofobia noemt. 
Conclusie, de verslavingszorg en de GGZ zijn nu aan zet!

Valt dit onder populatiebekostiging of creëren we een nieuwe DOT?

Het moet niet gekker worden! Leve de multimediale communicatie!

Over Frans-Joseph Sin Jorgo 24-01-'59

Over Frans-Joseph Sin Jorgo 24-01-'59

Na de Zeevaartschool en een dienstperiode bij de geneeskundige troepen bij toeval via de farmaceutische industrie met de zorg in aanraking gekomen. Na 25 jaar de zorg in al zijn facetten te hebben leren kennen, begonnen de vaak vastgeroeste patronen binnen de zorg te knellen. Na een poging om op de Erasmus universiteit marketing in de life science een eigen identiteit te geven, was het tijd voor echte verandering. Op dit moment is drug rediscovery het terrein wat de aandacht krijgt die het verdient. Daarnaast treedt hij regelmatig op als dagvoorzitter tijdens diverse eerstelijnszorgbijeenkomsten en congressen en schrijft hij relativerende columns.